1970: Amsterdam Dodenherdenking

1970: Amsterdam Dodenherdenking

1980: ANDRA-affiche

1980: ANDRA-affiche actie Broerstraat

kranslegging namens lhbt-beweging

Eerbetoon namens Nijmeegse lhbti+ers

image   Verzwegen en bijna vergeten

Dodenherdenking in Regenboogstad Nijmegen:

"Het gaat ook niet om grote aantallen"

Dodenherdenking in Regenboogstad Nijmegen: "Het gaat ook niet om grote aantallen".

Begin mei is er steevast discussie over de landelijke Dodenherdenking in Amsterdam. Welke slachtoffers worden er op 4 mei genoemd, in welke volgorde en wie mag er bloemen leggen?
In Nijmegen is dat helaas niet anders.

De verschrikkingen die ook homoseksuele mannen en lesbische vrouwen tijdens de Tweede Wereldoorlog in concentratiekampen moesten ondergaan zijn in de jaren na de bevrijding lang genegeerd. De verhalen waren bekend. Over homovervolging, maar ook over de gevolgen van discriminatie in de kampen zelf. Over het dappere verzet door homo's en lesbo's werd wel gepubliceerd door o.a. het COC. Maar in de landelijke geschiedschrijving van WO2 [Lou de Jong] kwam homovervolging en -verzet nauwelijks voor. Laat staan dat er werd geschreven over homoseksuele mannen die vanwege 'problematisch gedrag' via een omweg werden gemobiliseerd en als Nederlands militair de dood vonden. De geschiedenis werd herontdekt toen de lhbti+beweging eind jaren 70 zelf onderzoek ging doen [o.a. Pieter Koenders].

...     Deelname aan de Nationale Dodenherdenking in Amsterdam was voor lhbti+mensen nooit vanzelfsprekend. In 1970 werden op 4 mei nog twee homoseksuele mannen die een krans wilden leggen bij het Monument op de Dam hardhandig en met volle instemming van het publiek gearresteerd. Zie banner bovenaan deze pagina.

ANDRA-sticker actie Broerstraat 3 mei 1980

In de jaren 80 organiseerde het Nijmeegse Comité van Waakzaamheid tegen Fascisme lezingen over 'Fascisme en Homosexualiteit' [door de Nijmeegse homoloog Henk van de Boogaard] die zeer druk werden bezocht. De homo-emancipatiegroep ANDRA hield ieder jaar een straatactie in Nijmegen, waarbij steevast aandacht werd besteed aan de vervolging van homo's tijdens WO2. [klik om te vergroten]

Voor de plechtigheid zoals we die nu in Nijmegen kennen werd uitgerekend een kiem gelegd door de Nijmeegse Jongeren Werkgroep Homofilie [NJWH] en Rooie Flikkers. De Rooie Flikkers wilden op zaterdag 3 mei 1975 het Nijmeegs winkelend publiek informeren over homovervolging in WO2 en op zondag 4 mei een krans leggen op het Trajanusplein. De vergunning voor de straatactie op zaterdag werd echter op het laatste nippertje geweigerd, het werd 'te confronterend' gevonden. Toen de Rooie Flikkers op 3 mei toch de [Broer]straat opgingen, kwam het al snel tot een botsing met de politie. Klappen, arrestaties en een rechtszaak waren het gevolg.
Op zondag 4 mei namen de homojongeren dan toch voor het eerst deel aan de - toen gebruikelijke - stille tocht door de stad. Ze legden een eigen krans op het Trajanusplein. De stoet bestond uit enkele tientallen mensen. Behalve homo's en lesbo's - met 'confronterende' roze driehoek - liepen er oudere communisten uit het verzet en een handvol veteranen mee. De plaatselijke overheid stuurde de dienstauto van de burgemeester en diens chauffeur bezorgde de krans namens de stad Nijmegen ...

Sindsdien doet de Nijmeegse lhbti+beweging mee aan de plaatselijke Dodenherdenking. Vast onderdeel was en is ook het verzet tegen de deelname. Met name in die eerste jaren werd in Nijmegen de krans vernield, verwijderd of de linten er vanaf geknipt. Daarnaast vonden [en vinden] overheden steeds weer redenen om homovervolging tijdens WO2 minder belangrijk te maken. Waarop de Regenboogbeweging moet 'bewijzen' dat ook ["hoeveel dan?"] homo's en lesbo's vervolgd werden.

Om over na te denken...    Het Landelijk Comité 4/5 mei is van mening dat lhbti+ mensen tijdens de Tweede Wereldoorlog 'als groep niet vervolgd zijn'.  Het plaatselijk Comité 4/5 mei voegt daar in 2018 aan toe: "Het gaat ook niet om grote aantallen". Vanaf 2014 werd de Nijmeegse lhbti+gemeenschap niet meer genoemd tijdens de Dodenherdenking en moest COC Regio Nijmegen haar bloemen leggen aan het eind van de plechtigheid op het Trajanusplein, samen met 'Overige Maatschappelijke Organisaties'. Gemeente Nijmegen vond dat het opnoemen van alle deelnemende organisaties teveel tijd in beslag nam.

2018 Dodenherdenking Nijmegen, aktie Jac Splinter aternatieve kranslegging

2018 Dodenherdenking Nijmegen, aktie Jac Splinter aternatieve kranslegging

4 mei 2018 : Jac Splinter organiseert een alternatieve kranslegging op het Trajanusplein. Klik om te vergroten.

opdrachten

   Wat bedoelde homo-emancipatiegroep ANDRA in de jaren 80 met 'de grote verdwijntruc van historici'?

  Kunstenaar Jac Splinter organiseert op 4 mei 2018 een alternatieve kranslegging op het Trajanusplein. Plaatselijk comité 4/5 mei vindt de actie "Ongepast en uitermate storend" [Gelderlander 4 mei 2018]. Jac Splinter: "De burgemeester en het comité vinden het niet netjes dat ik hier sta. Ik vind het niet netjes dat zij al vier jaar niet bereid zijn om ook maar één woord met ons hierover te wisselen". Wat vind jij van deze actie?

   Ga na hoe oud de mensen zijn die de oorlog nog zelf hebben meegemaakt. Benoem het verschil tussen herinneren en geschiedenis. Waarom is het juist nu zo belangrijk om ALLE vervolgden tijdens de Tweede Wereldoorlog recht te doen?

verder lezen